|
| Botswana |
Botswana
Republic of Botswana
Lefatshe la Botswana
Volkslied: Fatshe leno la rona
Officiële landstaal Engels
Hoofdstad Gaborone
Regeringsvorm Parlementaire republiek
Religie Christelijk 15%
Oppervlakte
– % water 600.370 km²
2,5%%
Inwoners
– Dichtheid: 1,57 miljoen
2,6/km²
Munteenheid pula (BWP)
Tijdzone UTC +1
Nationale feestdag 30 september
Satellietfoto Botswana
De Republiek Botswana is een geheel door land omgeven land in het zuiden van
Afrika met ruim 1,5 miljoen inwoners. Het grenst aan Namibië, Zimbabwe, Zambia
en Zuid-Afrika. Het vroegere Britse protectoraat Bechuanaland nam de huidige
naam aan na de onafhankelijkheid in 1966. De Botswanese economie – een van de
meest robuuste van Afrika – wordt gedomineerd door door de diamantindustrie. De
hoofdstad en grootste stad van het land is Gaborone.
Geschiedenis
1837: Bechuanaland komt onder de "bescherming" van de Afrikaners te staan.
1885-1966: Brits protectoraat.
1960: Oprichting Botswana Peoples Party (BPP, d.i. Botswana Volkspartij) door
Motsomai Mpho en Philip Matante.
1961: Zelfbestuur.
1962: Oprichting Botswana Democratic Party (BDP, d.i. Botswana Democratische
Partij) van Seretse Khama. Oprichting Botswana Independence Party (BIP, d.i.
Botswana Onafhankelijkheidspartij) door Motsomai Mpho.
1965: De Botswana Democratic Party wint de verkiezingen en Seretse Khama wordt
premier. Het Botswana National Front (BNF), een sociaal-democratische partij,
wordt o.a. door Kenneth Koma opgericht. Chief Bathoen van de Bangwaketse sluit
zich bij het BNF aan.
30 september 1966: Onafhankelijkheid. Seretse Khama wordt de eerste president.
De naam Bechuanaland wordt officieel gewijzigd in Botswana. Het ambt van premier
wordt afgeschaft. Botswana wordt een parlementaire democratie. De BDP (centrum/centrum-rechts)is
sindsdien aan de macht. De oppositie wordt gevormd door de BIP (centrum), BPP
(centrum) en de BNF (centrum-links).
1976: Gemeenschappelijke Verklaring van Frontlijnstaten (Botswana, Angola,
Mozambique, Zimbabwe, Malawi, Zambia en Tanzania.
1980: President Khama overlijdt aan maagkanker, hij wordt opgevolgd door
Ketumile Masire. Lidmaatschap van de SADCC (South African Development
Coordination Conference).
jaren tachtig: Zuid-Afrika voert met regelmaat kleine militaire operaties uit in
Botswana om ANC en PAC leden op te pakken.
1998: Festus Gontebanye Mogae volgt Ketumile Masire op als president.
Geografie
Botswana bestaat voor een groot gedeelte uit een dorre hoogvlakte (circa 1000 m
hoog); in het oosten zijn heuvels. De Kalahari-woestijn strekt zich uit over het
zuiden en het westen. Door het noordwesten stroomt de rivier Okavango, alwaar
zich een reusachtig moerasland bevindt. De regenval varieert in het binnenland
van minder dan 20 cm per jaar in het zuidwesten tot ongeveer 64 cm in het
noorden. Het klimaat is subtropisch, maar perioden van grote droogte komen
dikwijls voor.
Bevolking
De bevolking van het land bestaat hoofdzakelijk uit Tswana (79%), een etnische
groep die een Bantoetaal spreken en verdeeld zijn in acht belangrijke groepen.
Er zijn ook kleine minderheden van Kalanga (11%), Basarwa (3%), Kgalagadi en
blanken. Engels is de officiële taal, maar Tswana wordt ook veel gesproken.
Ongeveer de helft van de bevolking is christelijk en de andere helft hangt
traditionele religies aan.
Talen
De officiële taal van het land is het Engels, verder wordt er !Xóõ, Herero
(taal), Mbukushu, Naro (taal), Subiya, Tswana (taal), Kalanga (150.000 sprekers)
Herero (20.000 sprekers), Birwa (15.000) sprekers) en het Afrikaans (20.000
sprekers) gesproken.
Economie
Kleinschalige veeteelt en landbouw is voor het merendeel van de bevolking de
belangrijkste bron van voedsel, vaak hebben slechts een paar mensen van een
uitgebreide familie een betaalde baan, de rest zorgt voor het vee en de
tuinbouwgewassen. Grootschalige veeteelt komt ook voor, in de betere restaurants
in Europa wordt vlees uit die regio geserveerd. Ook tegenwoordig zijn het houden
van vee en de uitvoer van rundvlees en andere veeproducten de belangrijkste
economische activiteiten, hoewel de migratie naar stedelijke gebieden op zoek
naar economische mogelijkheden een belangrijke recente tendens is. Het
watertekort van het land en het voortvloeiende gebrek aan voldoende
irrigatiefaciliteiten hebben landbouw belemmerd, en slechts een klein percentage
van het land is gecultiveerd.
De enige bekende mineralen in het land op het tijdstip van de onafhankelijkheid
waren mangaan en enig goud en asbest. Sindsdien zijn er grote nikkel- en
koperbronnen gevonden, evenals zout en sodaas. Tevens zijn er enorme
steenkoolmijnen, evenals bronnen van antimoon, zwavel, plutonium en platina.
Toch zijn de drie diamantmijnen van Botswana het belangrijkste voor de economie
en zij vertegenwoordigen een van de grootste diamantreserves in de wereld.
De vele wildparken trekken veel toeristen en is daarmee een niet te
onderschatten inkomstenbron. Met name de Okavangodelta is internationaal bekend,
een rivier die doodloopt in de Kalahariwoestijn waardoor een enorm groot en
uniek natuurgebied is ontstaan.
Hoewel de minerale rijkdom van Botswana het tot één van de rijkste naties van
zuidelijk Afrika heeft gemaakt, blijft de hoge werkloosheid een probleem.
Botswana blijft zwaar afhankelijk van Zuid-Afrika vanwege zijn geheel door land
omgeven positie. Veel Botswanezen werken in de mijnen van Zuid-Afrika, hoewel
hun aandeel de aflopen tijd is gedaald. Er zijn spoor- en wegverbindingen met
Zuid-Afrika en Zimbabwe. Deze landen zijn tevens de belangrijkste
handelspartners.
Overheid
Botswana is een parlementaire republiek met meerdere partijen, die onder de
grondwet van 1966 opereert. Het land wordt geleid door een president, die zowel
staatshoofd als regeringsleider is en een termijn van vijf jaar dient. Momenteel
is de president Festus Gontebanye Mogae, sinds 1 april 1998 (partij: Botswana
Democratic Party). Er is een wetgevende macht die uit twee Kamers bestaat: er is
een adviserend Huis van Leiders (House of Chiefs) dat uit 15 zetels bestaat en
waarin de stamhoofden van de grootste stammen zitting hebben. Daarnaast is het
Nationale Assemblée bestaande uit 47 leden (40 gekozen, 7 benoemd door de
president) die voor 5 jaar worden gekozen.
De belangrijkste politieke partijen zijn de Botswana Democratic Party (BDP),
Botswana National Front (BNF), Botswana People's Party (BPP) en de Botswana
Independence Party (BIP).
Presidenten van Botswana
Seretse Khama 1966-1980
Quett Masire 1980-1998
Festus Gontebanye Mogae 1998-heden
Premier van (Autonoom) Botswana
Seretse Khama 1965-1966
Bestuurlijke indeling
Botswana is verdeeld in districten (districts) met aan het hoofd een District
Administrator. De leiders (chiefs) van de diverse stammen oefenen invloed uit
via de Tribal Administration. Hun macht is echter sinds 1966 sterk afgenomen
maar genieten nog veel respect en gezag.
Belangrijkste bevolkingskernen
Gaborone
Francistown
Lobatse
Maun
Mochudi
Serowe
Ramotswa
Selebi-Phikwe
Palapye
Jwaneng
Mahalapye
Gaborone
Gaborone is de hoofdstad van Botswana. Deze stad had in 2001 ongeveer 186.000
inwoners. Botswana werd voor de onafhankelijkheid in 1966 Bechuanaland genoemd
en in die tijd was Mafeking de hoofdstad. Die stad (thans Mafikeng genaamd) ligt
echter in het huidige Zuid-Afrika en is momenteel de hoofdstad van de
Zuid-Afrikaanse provincie Noordwest.
Francistown
Francistown is de op één na grootste stad in Botswana, met een bevolking van
ongeveer 90.000. Het ligt in oostelijk Botswana, ongeveer 400 kilometers ten
noordnoordoosten van de hoofdstad Gaborone. Francistown ligt dichtbij de rivier
Shashe, een zijrivier van de Limpopo, en dichtbij de internationale grens met
Zimbabwe.
Francistown was het middelpunt van de eerste goudkoorts van Zuid-Afrika, en
wordt nog omringd door oude en verlaten mijnen.
Lobatse
LobatseLobatse is een stad in zuidoostelijk Botswana, 65 km ten zuiden van de
hoofdstad Gaborone. De stad ligt beschut tussen de heuvels. Lobatse heeft een
bevolking van circa 60.000 inwoners. Het Hooggerechtshof van Botswana zetelt in
Lobatse. Tevens is de stad het hoofdkwartier van het Ministerie van Geologische
Onderzoeken. Verscheidene industriebedrijven zijn gevestigd in Lobatse, waarvan
de Commissie van het Vlees van Botswana (BMC) de belangrijkste is.
Het Bakgwatengvolk was historisch de baas in het gebied, maar in de 18e eeuw
kwam het onder het bewind van het Bangwaketsevolk. Archeologische overblijfselen
uit deze periodes zijn bewaard gebleven.
|
|
|